Bilgi Merkezi, Asansörlerde EN 81 Serisi Rehberi, Yönetmelikler
Asansörlerde EN 81 Serisi Rehberi
Eyl
EN 81 Standartları Nedir? Asansörlerde EN 81 Serisi Rehberi
EN 81 standartları, asansörlerin güvenli tasarımı, imalatı, kurulumu ve belirli teknik gereklilikleri için kullanılan Avrupa standartları ailesinin önemli bir bölümünü oluşturur. Asansör projelerinde EN 81 standartlarının hangi konuyu kapsadığını bilmek; mühendisler, üreticiler, montaj firmaları, proje sahipleri ve bina yatırımcıları açısından büyük önem taşır.
Özellikle EN 81-20 ve EN 81-50, modern asansör tasarımında sık karşılaşılan temel standartlardır. Bunun yanında erişilebilirlik, mevcut binalar, yangın, deprem ve diğer özel uygulamalara yönelik farklı EN 81 standartları da bulunur.
EN 81
EN 81 Nedir?
EN 81, asansörler ve asansörlerle ilişkili belirli güvenlik konuları için hazırlanmış Avrupa standartları ailesini ifade eder. Bu standartlar tek bir dokümandan oluşmaz; farklı asansör uygulamaları ve teknik konular için farklı bölümlere ayrılır.
Bu nedenle “EN 81 standardı” denildiğinde hangi bölümden söz edildiğinin belirlenmesi önemlidir. Örneğin EN 81-20 genel olarak yolcu ve yük/yolcu asansörlerinin güvenlik kurallarıyla, EN 81-50 ise tasarım kuralları, hesaplamalar, incelemeler ve testlerle ilişkilidir.
EN 81 Standartları Neden Önemlidir?
Asansör; mekanik, elektrik, elektronik ve güvenlik bileşenlerinin birlikte çalıştığı kompleks bir sistemdir. Bu nedenle yalnızca motor veya kabin seçmek yeterli değildir. Sistem bütününün güvenli şekilde tasarlanması gerekir.
Güvenlik
Kabin, kapılar, duraklar, kuyu ve güvenlik sistemleri gibi birçok unsur için teknik güvenlik yaklaşımının oluşturulmasına yardımcı olur.
Tasarım
Asansörün tasarımında dikkate alınması gereken teknik gerekliliklerin belirlenmesine yardımcı olur.
Test ve Kontrol
İlgili bölümlerde belirlenen test, hesaplama ve inceleme yaklaşımı teknik doğrulama süreçlerinde önem taşır.
En Çok Kullanılan EN 81 Standartları Hangileridir?
EN 81 ailesinin çok sayıda bölümü bulunmaktadır. Aşağıdaki standartlar asansör sektöründe özellikle sık karşılaşılan başlıklardan bazılarıdır.
EN 81-20
Yolcu ve yük/yolcu asansörlerinin yapımı ve kurulumu için güvenlik kurallarını ele alan temel standartlardan biridir.
Kuyu, duraklar, kabin, kapılar, makine alanları ve güvenlik açısından birçok teknik gerekliliği kapsayan önemli bir referanstır.
EN 81-50
Asansör bileşenlerinin tasarım kuralları, hesaplamaları, incelemeleri ve testleriyle ilgili kuralları kapsayan standart bölümüdür.
Özellikle mühendislik hesapları ve güvenlik bileşenlerinin doğrulanması açısından önemli bir teknik referanstır.
EN 81-70
Asansörlerin erişilebilirliği ve engelli kullanıcılar dahil farklı kullanıcı ihtiyaçlarının karşılanmasına yönelik gerekliliklerle ilişkilidir.
Kabin ölçüleri, kumanda elemanları, erişilebilirlik ve kullanıcı deneyimi açısından önemli bir standarttır.
EN 81-21
Mevcut binalara yeni asansörlerin kurulması sırasında ortaya çıkabilecek belirli güvenlik gereksinimleri için kullanılan standartlardan biridir.
Özellikle mevcut yapıların fiziksel kısıtları bulunan projelerde önem kazanabilir.
EN 81-20 Nedir?
EN 81-20, asansör sektöründe en çok karşılaşılan standartlardan biridir. Yolcu ve yük/yolcu asansörlerinin yapımı ve kurulumu için güvenlik kurallarını ele alır.
EN 81-20 Hangi Konularla İlgilidir?
Asansör Kuyusu
Kuyu içerisindeki güvenlik alanları ve çeşitli teknik gereklilikler dikkate alınır.
Kabin
Kabin yapısı ve yolcuların güvenli taşınmasına ilişkin gereklilikler değerlendirilir.
Asansör Kapıları
Durak ve kabin kapılarıyla ilgili güvenlik gereklilikleri standardın önemli konuları arasında yer alır.
Makine Alanları
Makine ve ekipmanların yerleşimiyle ilgili çeşitli teknik güvenlik gereklilikleri dikkate alınır.
Güvenlik Sistemleri
Asansörün güvenli çalışmasını destekleyen güvenlik bileşenleri ve ilgili sistemler değerlendirilir.
Bakım ve Erişim
Teknik personelin güvenli erişimi ve çalışma koşulları açısından ilgili gereklilikler dikkate alınır.
EN 81-50 Nedir?
EN 81-50, asansör güvenlik bileşenleri ve asansör tasarımında kullanılan hesaplama, inceleme ve test kuralları açısından önemli bir standarttır.
EN 81-50 Hangi Profesyoneller İçin Önemlidir?
- Asansör mühendisleri
- Asansör tasarım ekipleri
- Asansör üreticileri
- Güvenlik komponenti üreticileri
- Teknik kontrol ve uygunluk değerlendirme ekipleri
- Asansör proje hazırlayan teknik ekipler
EN 81-70 Nedir? Engelli Erişimi ve Asansörler
EN 81-70, asansörlerin erişilebilirliği açısından önemli standartlardan biridir. Özellikle hareket kabiliyeti sınırlı kullanıcıların asansörleri güvenli ve mümkün olduğunca bağımsız kullanabilmesi için tasarımda dikkate alınan gerekliliklerle ilişkilidir.
EN 81-70 Açısından Dikkat Edilen Konular
- Kabin ölçüleri
- Kapı açıklıkları
- Kumanda paneli yerleşimi
- Kullanıcı erişimi
- Görsel ve işitsel bildirimler
- Tekerlekli sandalye kullanıcılarının erişimi
EN 81-21 Nedir?
Mevcut binalarda yeni asansör kurulurken mimari ve yapısal kısıtlar yeni yapılara göre farklı olabilir. EN 81-21, mevcut binalara yeni yolcu ve yük/yolcu asansörlerinin kurulması sırasında ortaya çıkabilecek belirli güvenlik ihtiyaçlarına yönelik standartlardan biridir.
Özellikle eski yapılarda kuyu ölçülerinin sınırlı olması, üst boşluk veya kuyu dibi gibi alanlarda mimari kısıtların bulunması nedeniyle özel teknik çözümler gerekebilir.
EN 81 Standartları Kısa Karşılaştırma
| Standart | Temel Konu | Kimler İçin Önemli? |
|---|---|---|
| EN 81-20 | Asansörlerin yapımı ve kurulumu için güvenlik kuralları | Üretici, montaj firması, mühendis, proje ekibi |
| EN 81-50 | Tasarım, hesaplama, inceleme ve testler | Mühendisler, üreticiler, teknik ekipler |
| EN 81-70 | Erişilebilirlik | Mimarlar, mühendisler, proje sahipleri |
| EN 81-21 | Mevcut binalara yeni asansör kurulumu | Modernizasyon ve mevcut bina projeleri |
Asansör Projesinde EN 81 Standartları Nasıl Değerlendirilir?
EN 81 standartlarının projeye uygulanması tek bir adım değildir. Projenin kullanım amacı ve teknik özellikleri belirlendikten sonra ilgili standartların kapsamı değerlendirilmelidir.
İhtiyaç Belirleme
Bina tipi, kat sayısı, kapasite, hız ve kullanım amacı belirlenir.
Teknik Çözüm
Kuyu, kabin, kapılar, motor ve güvenlik sistemleri projelendirilir.
Uygulanabilir Standart
Projenin özelliklerine göre ilgili EN 81 bölümleri değerlendirilir.
Kontrol ve Doğrulama
Uygunluk değerlendirmesi ve gerekli teknik kontroller gerçekleştirilir.
EN 81 Standardı ile Asansör Yönetmeliği Arasındaki Fark Nedir?
Bu iki kavramın birbirinden ayrılması özellikle asansör sektöründe önemlidir.
Yönetmelik
Yasal gereklilikleri ve temel güvenlik/uygunluk çerçevesini belirler. Örneğin AB’de asansörler için 2014/33/EU Asansörler Direktifi önemli mevzuat kaynaklarından biridir.
Standart
Teknik gerekliliklerin nasıl ele alınabileceğine ilişkin ayrıntılı teknik çerçeve sağlar.
Birlikte Değerlendirme
Uygulanabilir mevzuat, standartların güncel durumu ve uygunluk değerlendirme süreci birlikte ele alınmalıdır.
EN 81 Standartları ve CE Uygunluk Süreci
Avrupa Birliği’nde asansörlerin piyasaya arzında CE uygunluğu önemli bir konudur. Asansörler için 2014/33/EU sayılı Asansörler Direktifi; tasarım, imalat ve montaj süreçleri ile uygunluk değerlendirmesi, CE işareti ve piyasa gözetimi gibi konularla ilişkilidir. :contentReference[oaicite:2]{index=2}
Harmonize standartların ilgili referanslarının AB Resmî Gazetesi’nde yayımlanmış olması, standardın kapsadığı gereklilikler açısından uygunluk varsayımı sağlayabilir. Bununla birlikte standartların kullanımı hukuki açıdan otomatik olarak zorunlu değildir; üretici veya montajcı farklı bir teknik çözüm seçtiğinde de ilgili zorunlu yasal gereklilikleri karşılamak durumundadır. :contentReference[oaicite:3]{index=3}
Standartların Güncel Sürümü Mutlaka Kontrol Edilmelidir
EN standartları zaman içinde revize edilebilir ve bazı standartların yeni sürümleri yayımlanabilir. Bu nedenle bir projede yalnızca eski bir teknik dokümana veya internet üzerindeki eski bir listeye dayanmak doğru değildir.
Avrupa Komisyonu, asansörler için harmonize standart referanslarını ve bunların Resmî Gazete’deki durumunu yayımlamaktadır. Güncel proje ve uygunluk çalışmaları sırasında ilgili standartların geçerli sürümleri ve yayımlanmış referansları ayrıca kontrol edilmelidir. :contentReference[oaicite:4]{index=4}
Asansör Yönetmeliği Nedir?
Asansörlerin tasarım, güvenlik, bakım, kontrol ve uygunluk süreçlerinde yönetmeliğin rolünü daha yakından inceleyin.
Yönetmeliği İncele →Asansör Projesinde EN 81 İçin Kontrol Listesi
- Asansörün kullanım amacı belirlenmeli
- Yolcu, yük/yolcu veya özel kullanım senaryosu belirlenmeli
- Kuyu ölçüleri kontrol edilmeli
- Kabin ve kapı ölçüleri belirlenmeli
- Asansör hızı ve kapasitesi belirlenmeli
- MR veya MRL sistem seçimi değerlendirilmelidir
- Güvenlik komponentleri belirlenmelidir
- Erişilebilirlik ihtiyaçları değerlendirilmelidir
- Mevcut bina ise ilgili özel gereklilikler incelenmelidir
- Uygulanabilir EN 81 standartlarının güncel sürümleri kontrol edilmelidir
- Uygunluk değerlendirme süreci proje tipine göre belirlenmelidir
EN 81 Standartlarıyla Uyumlu Proje Yaklaşımı
Asansör projesinde standartları bilmek kadar, bu standartların proje üzerindeki teknik etkilerini doğru yorumlamak da önemlidir. Kuyu ölçülerinden kabin tasarımına, güvenlik sistemlerinden erişilebilirlik detaylarına kadar birçok karar birbiriyle bağlantılıdır.
AMADATECH ve ElevatorTrade yaklaşımında amaç; ürün, teknik bilgi, proje ve ticari süreci mümkün olduğunca aynı ekosistem içerisinde değerlendirebilmektir.
Doğru standart. Doğru proje. Doğru asansör çözümü.
Asansör Projenizi Teknik Bilgilerle Birlikte Planlayın
Ürünleri, teknik bilgileri, projeleri, hesaplamaları ve asansör çözümlerini ElevatorTrade üzerinden inceleyin.
ElevatorTrade Portalını İncele →
Pingback: Asansör Belediye Süreçleri Tescil Ruhsat Kontrol Rehberi
Pingback: Asansör Ruhsatı Nasıl Alınır? | Asansör Ruhsat İşlemleri
Pingback: Asansör Yönetmeliği Nedir? Güncel Mevzuat B2B ElevatorTrade